راهنمای جامع شیر برقی مشعل: از انتخاب تا تنظیم و قیمت
شیر برقی مشعل (Burner Solenoid Valve) یکی از حیاتیترین قطعات کنترلی و ایمنی در انواع مشعلهای گازی و گازوئیلی است. این قطعه که به عنوان شیر گاز مشعل یا شیر سوخت نیز شناخته میشود، وظیفه قطع و وصل جریان سوخت به صورت خودکار و بر اساس فرمان الکتریکی از سوی رله (کنترلر) مشعل را بر عهده دارد. شیر های برقی معمولا جهت قطع و وصل مسیر جریان سیالات مانند آب و گازها مورد استفاده قرار میگیرند. این عمل باز و بست بوسیله بوبن روی شیر صورت میگیرد. شیر های برقی یا سلونوئید ولو ها از نشر مسیر جریان به سه دسته دوراهه، سه راهه و چهار راهه تقسیم بندی می شوند.
عملکرد صحیح این شیر برای راهاندازی ایمن، کارکرد پایدار و خاموش شدن اضطراری مشعل ضروری است.
همچنین شیر برقی دوراه به دو نوع باز (نرمانی اوپن Normaly Open) و بسته (نرمالی کلوز Normaly Close) تقسیم بندی شده و شامل یک روردی و یک خروجی میشوند. در شیرهای برقی سه راهه، سیال یا گاز ورودی به یکی از دو مسیر خروجی هدایت می شود و مسیرهای خروجی یکی باز و دیگری بسته است. شیرهای برقی چهارراهه شبیه دو شیربرقی وصل شده بهم می باشند و دارای 2 ورودی و 2 خروجی هستند.
از نظر عملکرد شیر برقی میتواند تکضرب یا تدریجی باشد. سایر موارد مؤثر در انتخاب شیر برقی شامل حداکثر فشار کاری، حداکثر اختلاف فشار باز شدن و اختلاف فشار کاری، ظرفیت شیر برقی (KV)، جریان و نوع ولتاژ، اندازه دهانه نوع سایل و نوع اتصال میشوند.
انواع شیر برقی مشعل
شیرهای برقی عمدتاً بر اساس نوع سوخت مصرفی مشعل دستهبندی میشوند.
۱. شیر برقی مشعل گازی (Gas Solenoid Valve)
این شیرها، پرکاربردترین نوع در سیستمهای گرمایش خانگی، تجاری و صنعتی هستند.
شیر برقی مشعل گازی برای کنترل جریان گاز طبیعی یا مایع (LPG) طراحی شده است. این شیرها معمولاً از بدنه آلومینیومی ساخته میشوند و برای فشارهای پایین (در حد میلیبار) مناسب هستند.
انواع شیر برقی مشعل گازی بر اساس سرعت باز شدن به دو دسته اصلی تقسیم میشوند:
- شیر برقی تکضرب (Quick Opening): این شیرها به محض دریافت ولتاژ، مسیر گاز را به سرعت و به طور کامل باز میکنند.
- مدل MVD از برند دانگز Dungs نمونهای از این نوع است که زمان باز شدن آن کمتر از 0.5 ثانیه میباشد.
- شیر برقی تدریجی (Slow Opening): این شیرها مسیر گاز را به آرامی و طی چند ثانیه باز میکنند که این امر موجب احتراق آرام و بدون ضربه در مشعل میشود.
- مدل MVDLE از برند دانگز Dungs با زمان باز شدن حدود 10 ثانیه، در این دسته قرار میگیرد.
هر دو مدل تکضرب و تدریجی، در زمان قطع برق، مسیر گاز را به سرعت (کمتر از ۱ ثانیه) میبندند.
۲. شیر برقی مشعل گازوئیلی (Diesel Solenoid Valve)
شیر برقی مشعل گازوئیلی برای کنترل جریان سوختهای مایع مانند گازوئیل طراحی شده است. این شیرها به دلیل ماهیت سوخت و نیاز به فشار بالاتر، دارای ساختار متفاوتی هستند.
- ساختار و مواد: بدنه این شیرها معمولاً از فلز برنج ساخته میشود و برای آببندی از پوششهای مقاوم مانند ویتون (Viton) استفاده میگردد.
- محدوده فشار: این شیرها قادر به تحمل فشارهای بسیار بالاتر (مثلاً 0 تا 20 بار) هستند.
- برند و مدل: شیرهای خطی شکوه با سایزهای 1/8 و 1/4 اینچ، نمونهای از این محصولات هستند که به صورت دائم کار (100% Duty Cycle) عمل میکنند.
برندهای معتبر شیر برقی مشعل در ایران
در بازار ایران، علاوه بر تولیدات باکیفیت داخلی، برندهای معتبر اروپایی نیز حضور دارند.
- شکوه (Shokouh): شرکت شکوه الکترونیک به عنوان یک تولیدکننده برجسته ایرانی، انواع شیرهای برقی گازی و گازوئیلی را با کیفیت بالا و مطابق با استانداردهای ملی تولید میکند.
- دانگز (Dungs): یک برند معتبر آلمانی که به صورت گسترده در مشعلهای صنعتی و باکیفیت استفاده میشود.
- کروم شرودر (kromschroder): برندی آلمانی که نمونه های اصلی و ساخت ایران آن در بازار موجود میباشد.
- ستاک (Satak): این برند نیز از دیگر گزینههای شناخته شده در بازار ایران است.
- الکتروگس (Elektrogas): شرکت ایتالیایی تولید کننده انواع شیرهای گاز مشعل.
- برهما (Brahma): شرکت ایتالیایی تولید کننده انواع شیرهای گاز مشعل.
راهنمای تنظیم شیر برقی مشعل گازی
یکی از ویژگیهای مهم شیرهای برقی گازی پیشرفته، قابلیت تنظیم آنهاست. تنظیم شیر برقی مشعل گازی باید حتماً توسط تکنسین مجرب انجام شود.
تنظیم نرخ عبور نهایی (Flow Rate): در شیرهای گازی شکوه (هر دو مدل تکضرب و تدریجی)، میتوان حداکثر میزان گاز عبوری را تنظیم کرد. این کار به بهینهسازی احتراق و مصرف سوخت کمک میکند.
تنظیم گاز راهاندازی (Start Gas Rate): در مدلهای تدریجی (SH-VS)، میتوان حجم گاز اولیه در لحظه راهاندازی را نیز تنظیم کرد تا احتراق اولیه بسیار نرم و آهسته صورت گیرد.
هشدار: در حین کار، دمای بوبین (بخش الکتریکی) شیر برقی ممکن است تا حدود 85 درجه سانتیگراد افزایش یابد. لذا از تماس با آن خودداری کنید.
عوامل مؤثر بر قیمت شیر برقی مشعل
- قیمت شیر برقی مشعل به فاکتورهای متعددی بستگی دارد که در هنگام استعلام قیمت شیر برقی مشعل گازی یا گازوئیلی باید به آنها توجه کرد:
- نوع سوخت: شیرهای گازوئیلی به دلیل نیاز به تحمل فشار بالاتر و استفاده از مواد مقاومتر، معمولاً ساختار متفاوتی نسبت به شیرهای گازی دارند.
- سایز و ظرفیت: شیرها در سایزهای مختلف از 1/8 اینچ تا 2 اینچ و بالاتر تولید میشوند. هرچه سایز و ظرفیت عبوردهی (Kv) شیر بزرگتر باشد، قیمت آن نیز افزایش مییابد.
- نوع عملکرد (برای شیر گازی): قیمت شیر برقی مشعل گازی در مدل تدریجی (Slow Opening) به دلیل مکانیزم پیچیدهتر، معمولاً بالاتر از مدل تکضرب (Quick Opening) است.
- برند سازنده: برندهای اروپایی مانند دانگز معمولاً قیمت بالاتری نسبت به برندهای باکیفیت داخلی مانند ستاک دارند.
نکات کلیدی هنگام خرید شیربرقی مشعل
- تطابق با نوع سوخت: اولین و مهمترین گام، انتخاب شیر متناسب با سوخت مشعل (گاز یا گازوئیل) است.
- انتخاب سایز مناسب: سایز شیر باید با لولهکشی و ظرفیت حرارتی مشعل هماهنگ باشد.
- ولتاژ بوبین: اطمینان حاصل کنید که ولتاژ شیر (معمولاً 220 ولت AC) با خروجی کنترلر مشعل شما یکسان است.
- فشار کاری: حداکثر فشار ورودی شیر باید با فشار خط سوخت شما سازگار باشد (مثلاً 200mBar برای گاز).
- مشورت با کارشناس: برای انتخاب دقیقترین مدل، همواره با کارشناسان تاسیسات و فروشندگان معتبر مشورت کنید.