پرشر سوئیچ

پرشر سوئیچ یا Pressure Switch یکی از تجهیزات پرکاربرد در سیستم‌های کنترل فشار است که با رسیدن فشار سیال به مقدار تعیین‌شده، وضعیت یک کنتاکت الکتریکی را تغییر می‌دهد. از این فرمان می‌توان برای روشن یا خاموش کردن تجهیزات، ارسال سیگنال به تابلو کنترل یا اجرای یک عملکرد ایمنی استفاده کرد.

پرشر سوئیچ‌ها برای سیالات و کاربردهای متنوعی مانند آب، هوا، گاز و سایر سیالات سازگار با متریال و طراحی هر مدل تولید می‌شوند و محدوده فشار آنها می‌تواند از چند میلی‌بار در تجهیزات حساس احتراق تا چندین بار در سیستم‌های آب و کاربردهای صنعتی متفاوت باشد.

به همین دلیل برای خرید پرشر سوئیچ، تنها فشار کاری سیستم کافی نیست و باید نوع سیال، Range قابل تنظیم، فشار مجاز، نوع عملکرد، اتصال فرایندی و مشخصات الکتریکی کنتاکت نیز بررسی شوند.

پرشر سوئیچ چیست و چگونه کار می‌کند؟

پرشر سوئیچ در واقع یک کلید حساس به فشار است. فشار سیال به المان حساس داخلی پرشر سوئیچ وارد می‌شود. با رسیدن فشار به نقطه تنظیم‌شده یا Set Point، مکانیزم داخلی باعث تغییر وضعیت کنتاکت الکتریکی می‌شود. از این کنتاکت می‌توان برای کاربردهایی مانند موارد زیر استفاده کرد:

• روشن یا خاموش کردن پمپ
• اعلام افت یا افزایش فشار
• صدور فرمان به رله یا کنترلر
• کنترل وضعیت فن
• فعال کردن آلارم
• توقف یک دستگاه در شرایط فشار غیرمجاز
• کنترل شیر یا کنتاکتور از طریق مدار فرمان

پس از تغییر مجدد فشار و عبور از نقطه بازگشت، کنتاکت به وضعیت قبلی برمی‌گردد.

فاصله بین نقطه عملکرد و نقطه بازگشت در بسیاری از پرشر سوئیچ‌ها با عنوان Differential یا اختلاف فشار قطع و وصل شناخته می‌شود.

تفاوت پرشر سوئیچ با سنسور و پرشر ترانسمیتر

پرشر سوئیچ، پرشر ترانسمیتر و گیج فشار همگی با فشار سروکار دارند، اما وظیفه یکسانی ندارند.

اگر فقط نیاز دارید در یک فشار مشخص فرمانی صادر شود، معمولاً پرشر سوئیچ انتخاب مناسب‌تری است. اگر سیستم نیازمند مشاهده یا کنترل پیوسته مقدار فشار باشد، معمولاً باید از پرشر ترانسمیتر یا سنسور فشار استفاده شود.

انواع پرشر سوئیچ بر اساس سیال

یکی از اولین مراحل انتخاب پرشر سوئیچ، مشخص کردن سیالی است که قطعه با آن در تماس خواهد بود.

پرشر سوئیچ آب

پرشر سوئیچ‌های آب در سیستم‌های آبرسانی، پمپ‌ها، بوسترپمپ‌ها، تجهیزات تأسیساتی و برخی کاربردهای صنعتی استفاده می‌شوند.

یکی از شناخته‌شده‌ترین کاربردهای این گروه، کنترل روشن و خاموش شدن پمپ آب بر اساس فشار شبکه است.

برای این کاربرد مدل‌های مکانیکی و الکترونیکی مختلفی وجود دارند.

برای بررسی تخصصی مدل‌های مناسب آبرسانی، تنظیم فشار و انتخاب کلید اتوماتیک می‌توانید به بخش پرشر سوئیچ پمپ آب مراجعه کنید.

پرشر سوئیچ هوا

پرشر سوئیچ هوا برای تشخیص و کنترل فشار یا اختلاف فشار هوا مورد استفاده قرار می‌گیرد.

کاربردهای آن می‌تواند شامل:

• فن و بلوئر
• سیستم‌های تهویه
• تجهیزات احتراق مثل مشعل
• اثبات عملکرد جریان هوا
• فیلترها
• تجهیزات صنعتی

باشد.

در فشارهای بسیار پایین، Range پرشر ممکن است بر حسب میلی‌بار یا پاسکال بیان شود.

پرشر سوئیچ گاز

پرشر سوئیچ گاز برای نظارت بر فشار گاز در تجهیزات و خطوطی استفاده می‌شود که مدل پرشر از نظر جنس قطعات، آب‌بندی و تأییدیه برای آن نوع گاز مناسب باشد. یکی از کاربردهای مهم این گروه، استفاده در خط گاز مشعل و Gas Train برای کنترل حداقل یا حداکثر فشار گاز است.

در این کاربردها نباید از یک پرشر سوئیچ عمومی یا پرشر مخصوص هوا بدون تأیید سازنده استفاده شود. برای بررسی مدل‌های Dungs، Kromschröder، شکوه و سایر پرشرهای مخصوص سیستم احتراق می‌توانید بخش پرشر سوئیچ مشعل را مشاهده کنید.

انتخاب پرشر سوئیچ بر اساس کاربرد

به طور کلی محصولات این گروه را می‌توان از نظر کاربرد به دو مسیر اصلی و تعدادی کاربرد صنعتی دیگر تقسیم کرد.

در بالای این صفحه می‌توان دو مسیر تخصصی پرشر سوئیچ مشعل و پرشر سوئیچ پمپ آب را به صورت مجزا در اختیار کاربر قرار داد تا مدل‌های هر کاربرد سریع‌تر قابل دسترسی باشند.

انواع پرشر سوئیچ از نظر مکانیزم عملکرد

پرشر سوئیچ‌ها بسته به Range فشار، دقت موردنیاز و نوع کاربرد از مکانیزم‌های مختلفی برای حس کردن فشار استفاده می‌کنند.

پرشر سوئیچ دیافراگمی

در این مدل فشار باعث تغییر شکل دیافراگم می‌شود و حرکت آن مکانیزم کنتاکت را فعال می‌کند. مدل‌های دیافراگمی در فشارهای پایین و متوسط بسیار رایج هستند و تعداد زیادی از پرشر سوئیچ‌های آب، هوا و گاز از این ساختار استفاده می‌کنند.

پرشر سوئیچ بیلوز

در پرشر سوئیچ‌های Bellows از یک المان انعطاف‌پذیر آکاردئونی برای تبدیل تغییر فشار به حرکت مکانیکی استفاده می‌شود. این ساختار در بعضی کنترلرهای فشار صنعتی و تجهیزات تأسیساتی کاربرد دارد.

پرشر سوئیچ پیستونی

در سیستم‌های با فشار بالاتر ممکن است از مکانیزم پیستونی استفاده شود. حرکت پیستون تحت تأثیر فشار باعث عملکرد مکانیزم سوئیچ می‌شود و این ساختار معمولاً برای محدوده‌هایی مناسب است که فشار بیشتری نسبت به پرشرهای بسیار حساس دیافراگمی وجود دارد.

پرشر سوئیچ تفاضلی

Differential Pressure Switch اختلاف فشار بین دو نقطه را اندازه‌گیری می‌کند.

این مدل‌ها در کاربردهایی مانند:

• تشخیص گرفتگی فیلتر
• نظارت بر عملکرد فن
• کنترل اختلاف فشار کانال
• سیستم‌های تهویه
• برخی تجهیزات صنعتی

استفاده می‌شوند.

در این نوع پرشر، دو ورودی فشار وجود دارد و عملکرد کنتاکت بر اساس اختلاف فشار بین آنها انجام می‌شود.

پرشر سوئیچ مکانیکی و الکترونیکی

پرشر سوئیچ‌ها را از نظر سیستم کنترل نیز می‌توان به دو گروه اصلی تقسیم کرد.

پرشر سوئیچ مکانیکی

در مدل‌های مکانیکی، تغییر فشار مستقیماً باعث حرکت مکانیزم داخلی و تغییر وضعیت میکروسوئیچ می‌شود.

ویژگی‌های این گروه عبارت‌اند از:

• ساختار ساده
• عدم نیاز به مدار الکترونیکی پیچیده
• تنوع زیاد
• قیمت معمولاً اقتصادی‌تر
• امکان تنظیم مکانیکی در بسیاری از مدل‌ها

پرشر سوئیچ الکترونیکی

مدل‌های الکترونیکی فشار را توسط سنسور اندازه‌گیری کرده و خروجی را توسط مدار الکترونیکی کنترل می‌کنند.

بسته به مدل ممکن است امکاناتی مانند:

• نمایشگر دیجیتال
• تنظیم دقیق Set Point
• چند خروجی
• آلارم
• حفاظت‌های جانبی
• نمایش مقدار فشار

در اختیار کاربر قرار دهند.

انتخاب بین مدل مکانیکی و الکترونیکی باید بر اساس نیاز سیستم انجام شود و الکترونیکی بودن به تنهایی به معنی مناسب‌تر بودن برای همه کاربردها نیست.

دامنه یا رنج Range فشار در پرشر سوئیچ چیست؟

یکی از مهم‌ترین مشخصات پرشر سوئیچ محدوده قابل تنظیم فشار یا رنج تنظیم Setting Range است. برای مثال ممکن است یک مدل دارای دامنه 0.4 تا 3 میلی‌بار یا 1 تا 6 بار باشد.

وجود Range بزرگ‌تر به معنی بهتر بودن پرشر سوئیچ نیست.

برای انتخاب مناسب، فشار موردنظر باید در محدوده کاری مناسبی از پرشر قرار داشته باشد. اگر قرار است فشاری در حدود 5 میلی‌بار کنترل شود، استفاده از یک پرشر با Range چندصد میلی‌بار معمولاً انتخاب مناسبی از نظر قابلیت تنظیم نیست.

ست پوینت Set Point و دیفرنشیال Differential چیست؟

ست پوینت Set Point یا نقطه تنظیم فشاری است که پرشر سوئیچ برای عملکرد در آن تنظیم می‌شود.

دیفرنشیال Differential اختلاف بین فشار عمل کردن کنتاکت و فشاری است که کنتاکت دوباره به وضعیت اولیه بازمی‌گردد.

برای مثال در یک سیستم پمپ آب ممکن است پمپ در فشار 2 بار روشن و در 3.5 بار خاموش شود. در این حالت اختلاف بین نقاط قطع و وصل بخشی از رفتار دیفرنشیال Differential سیستم است.

در پرشرهای صنعتی، نحوه تعریف Differential می‌تواند بر اساس طراحی سازنده متفاوت باشد؛ بنابراین برای تنظیم دقیق باید مشخصات همان مدل بررسی شود.

پرشر سوئیچ حداقل و حداکثر فشار

پرشر سوئیچ می‌تواند برای کنترل افت فشار یا افزایش فشار استفاده شود.

کنترل حداقل فشار (Low Pressure)

در این کاربرد سیستم باید اطمینان پیدا کند که فشار از مقدار مشخصی کمتر نشده است.

نمونه آن کنترل حداقل فشار گاز ورودی یک مشعل است.

کنترل حداکثر فشار (High Pressure)

در این حالت افزایش فشار بیش از حد تعیین‌شده باعث تغییر وضعیت کنتاکت و صدور فرمان ایمنی یا کنترلی می‌شود.

در بعضی سیستم‌ها از دو پرشر مجزا برای کنترل Minimum و Maximum استفاده می‌شود.

مشخصات مهم هنگام انتخاب پرشر سوئیچ

قبل از خرید بهتر است موارد زیر مشخص شوند:

• نوع سیال
• حداقل و حداکثر فشار سیستم
• فشار تنظیم موردنیاز
• Range قابل تنظیم
• Differential
• حداکثر فشار قابل تحمل
• دمای سیال
• دمای محیط
• جنس قطعات در تماس با سیال
• نوع و سایز اتصال
• نوع کنتاکت الکتریکی
• ولتاژ و جریان مدار
• شرایط نصب
• درجه حفاظت بدنه
• تأییدیه‌های موردنیاز

در کاربردهای گاز، بخار، مواد خورنده یا شرایط صنعتی خاص، سازگاری متریال و تأییدیه سازنده با سیال اهمیت ویژه‌ای دارد.

NO، NC و COM در پرشر سوئیچ چیست؟

بسیاری از پرشر سوئیچ‌ها دارای کنتاکت تغییر وضعیت یا SPDT هستند که معمولاً سه ترمینال اصلی دارند:

• COM: ترمینال مشترک
• NO: Normally Open یا در حالت عادی باز
• NC: Normally Closed یا در حالت عادی بسته

با رسیدن فشار به نقطه عملکرد، وضعیت اتصال بین COM و دو ترمینال NO و NC تغییر می‌کند.

اینکه از کدام کنتاکت استفاده شود به منطق مدار کنترل بستگی دارد و باید بر اساس نقشه همان سیستم انجام شود.

برندهای پرشر سوئیچ

برند مناسب تا حد زیادی به کاربرد موردنظر بستگی دارد. بعضی تولیدکنندگان در سیستم‌های آب و پمپ شناخته‌شده‌تر هستند و برخی دیگر تخصص بیشتری در کنترل گاز و احتراق دارند.

پرشر سوئیچ Danfoss

Danfoss یکی از برندهای شناخته‌شده تجهیزات کنترل فشار است و خانواده KP این شرکت در کاربردهای صنعتی و تأسیساتی استفاده می‌شود.

مدل‌هایی مانند KP35، KP36 و KP5 با Rangeها و کاربردهای مختلف در بازار وجود دارند و باید متناسب با فشار و نوع سیستم انتخاب شوند.

پرشر سوئیچ Dungs

Dungs از تولیدکنندگان شناخته‌شده تجهیزات کنترل و ایمنی گاز و احتراق است.

خانواده‌های GW و LGW این شرکت در Rangeهای مختلف برای کنترل گاز و هوا تولید می‌شوند و کاربرد گسترده‌ای در مشعل‌ها و Gas Train دارند.

پرشر سوئیچ Kromschröder

Kromschröder نیز در حوزه کنترل احتراق و گاز شناخته شده است و خانواده DG این شرکت شامل مدل‌هایی برای کنترل فشار گاز و هوا در محدوده‌های مختلف است.

پرشر سوئیچ شکوه

شکوه الکترونیک مدل‌های مختلفی از پرشر سوئیچ هوا و گاز را برای تجهیزات مشعل و احتراق تولید می‌کند.

مدل‌های GW-3-A4، GW-10-A4، GW-50-A4 و GW-150-A4 از جمله مدل‌های موجود این خانواده هستند.

پرشر سوئیچ و کنترلر پمپ

در بخش آب و پمپ نیز برندهایی مانند ALP، Element، Coelbo و سایر تولیدکنندگان کلید و کنترلر پمپ در Rangeها و ساختارهای مختلف وجود دارند.

برای مقایسه این محصولات بهتر است به بخش تخصصی پرشر سوئیچ پمپ آب مراجعه شود؛ زیرا معیارهای انتخاب این گروه با پرشرهای صنعتی گاز و هوا متفاوت است.

آیا می‌توان پرشر سوئیچ یک برند را با برند دیگر جایگزین کرد؟

در بسیاری از کاربردها امکان استفاده از یک مدل معادل وجود دارد، اما جایگزینی نباید فقط بر اساس Range فشار انجام شود.

برای مقایسه دو پرشر باید مواردی مانند:

• نوع سیال
• Setting Range
• Differential
• حداکثر فشار مجاز
• نوع کنتاکت
• ظرفیت الکتریکی
• اتصال مکانیکی
• دمای کاری
• شرایط نصب
• تأییدیه‌های لازم

با یکدیگر تطبیق داده شوند.

ممکن است دو مدل هر دو Range یکسانی داشته باشند اما یکی برای هوا و دیگری برای گاز قابل اشتعال طراحی شده باشد؛ در چنین شرایطی این دو لزوماً جایگزین یکدیگر نیستند.

نکات نصب پرشر سوئیچ

نصب صحیح پرشر سوئیچ بر دقت و ایمنی عملکرد آن تأثیر مستقیم دارد.

• جهت نصب مطابق دستورالعمل سازنده رعایت شود.
• اتصال فشار کاملاً آب‌بندی شود.
• فشار سیستم از حداکثر فشار مجاز پرشر بیشتر نشود.
• سیال با متریال پرشر سازگار باشد.
• سیم‌بندی مطابق نقشه کنتاکت انجام شود.
• ظرفیت الکتریکی کنتاکت رعایت شود.
• در بارهای الکتریکی بزرگ از رله یا کنتاکتور مناسب استفاده شود.
• Set Point پس از نصب آزمایش شود.
• مدارهای ایمنی بدون بررسی تخصصی بای‌پس نشوند.

علائم خرابی پرشر سوئیچ

برخی علائمی که ممکن است به خرابی یا تنظیم نامناسب پرشر سوئیچ مربوط باشند عبارت‌اند از:

• تغییر نکردن وضعیت کنتاکت در فشار تعیین‌شده
• قطع و وصل نامنظم
• تغییر Set Point نسبت به تنظیم قبلی
• سوختگی کنتاکت
• نشتی از محل اتصال یا بدنه
• عملکرد نامطمئن تجهیزات تحت کنترل
• نیاز به ضربه برای تغییر وضعیت کنتاکت

البته پیش از تعویض پرشر باید فشار واقعی سیستم، مسیر انتقال فشار، سیم‌بندی و تجهیزات متصل به آن نیز بررسی شوند.

قیمت پرشر سوئیچ

قیمت پرشر سوئیچ به مشخصات فنی و نوع کاربرد آن بستگی دارد.

عوامل مهم در قیمت عبارت‌اند از:

• برند
• Range فشار
• نوع سیال
• مکانیکی یا الکترونیکی بودن
• متریال
• نوع کنتاکت
• دقت و تکرارپذیری
• تأییدیه‌های صنعتی و ایمنی
• کشور سازنده
• موجودی بازار

به همین دلیل ممکن است دو پرشر سوئیچ با Range نزدیک، قیمت بسیار متفاوتی داشته باشند.

در بالای همین صفحه از فروشگاه اچ وک می‌توانید قیمت و موجودی انواع پرشر سوئیچ آب، هوا و گاز را مشاهده کرده و مشخصات مدل‌ها را با یکدیگر مقایسه کنید.

خرید پرشر سوئیچ

برای خرید پرشر سوئیچ ابتدا باید کاربرد محصول مشخص شود.

اگر پرشر برای پمپ آب و سیستم آبرسانی استفاده می‌شود، مشخصاتی مانند Cut-in، Cut-out، جریان موتور و منبع تحت فشار اهمیت بیشتری دارند.

اگر محصول برای مشعل یا خط گاز انتخاب می‌شود، نوع سیال، Range میلی‌بار، تأییدیه گاز و کاربرد Min/Max یا Air Proving اهمیت پیدا می‌کند.

در کاربردهای صنعتی نیز مشخصات فرایند، دما، جنس قطعات در تماس با سیال و نوع سیگنال کنترلی باید بررسی شوند.

در صورت تعویض یک پرشر موجود، اطلاعات زیر انتخاب مدل جایگزین را ساده‌تر می‌کنند:

• برند و مدل فعلی
• تصویر پلاک
• نوع سیال
• Range
• Set Point موردنیاز
• نوع و سایز اتصال
• کاربرد دستگاه

سوالات متداول درباره پرشر سوئیچ

پرشر سوئیچ چه کاری انجام می‌دهد؟

پرشر سوئیچ رسیدن فشار به یک مقدار تعیین‌شده را تشخیص داده و وضعیت کنتاکت الکتریکی خود را تغییر می‌دهد. این فرمان می‌تواند برای کنترل پمپ، فن، مشعل، آلارم یا تجهیزات دیگر استفاده شود.

فرق پرشر سوئیچ و پرشر ترانسمیتر چیست؟

پرشر سوئیچ در یک یا چند نقطه مشخص فرمان قطع و وصل می‌دهد، اما پرشر ترانسمیتر مقدار فشار را به صورت پیوسته اندازه‌گیری و به سیستم کنترل ارسال می‌کند.

آیا یک پرشر سوئیچ برای آب، هوا و گاز قابل استفاده است؟

الزاماً خیر. نوع سیال مجاز باید در مشخصات همان مدل ذکر شده باشد. به‌خصوص برای گازهای قابل اشتعال نباید از مدل فاقد تأییدیه مناسب استفاده کرد.

رنج Range یا دامنه پرشر سوئیچ چیست؟

محدوده‌ای است که Set Point پرشر سوئیچ را می‌توان در آن تنظیم کرد. فشار موردنیاز سیستم باید در محدوده مناسب این رنج Range قرار داشته باشد.

دیفرنشیال Differential در پرشر سوئیچ چیست؟

اختلاف بین فشار عملکرد کنتاکت و فشار بازگشت آن به حالت قبلی است. در بعضی مدل‌ها دیفرنشیال Differential ثابت و در برخی دیگر قابل تنظیم است.

پرشر سوئیچ NO و NC چیست؟

NO (نرمالی اُپن/Normally Open) کنتاکتی است که در حالت عادی باز و NC (نرمالی کلوز/Normally Close) در حالت عادی بسته است. با عملکرد پرشر سوئیچ، وضعیت این کنتاکت‌ها نسبت به ترمینال COM تغییر می‌کند.

بهترین برند پرشر سوئیچ کدام است؟

برند مناسب به کاربرد بستگی دارد. دانفوس Danfoss در کنترل فشار صنعتی، دانگز Dungs و کروم شرودر Kromschröder در کنترل گاز و احتراق و برندهای مختلف دیگری در کنترل پمپ آب حضور دارند. انتخاب باید ابتدا بر اساس مشخصات فنی و سپس برند انجام شود.

آیا پرشر سوئیچ قابل تنظیم است؟

بسیاری از مدل‌ها دارای Set Point (نقطه تنظیم) قابل تنظیم هستند و در برخی مدل‌ها دیفرنشیال Differential (اختلاف فشار) نیز قابل تنظیم است. نحوه تنظیم در هر خانواده متفاوت است.

برای پمپ آب چه پرشر سوئیچی مناسب است؟

فشار موردنیاز، توان و جریان پمپ، دامنه (Range) پرشر و نوع سیستم آبرسانی باید بررسی شوند. برای این کاربرد بهتر است محصولات بخش «پرشر سوئیچ پمپ آب» بررسی شوند.

برای مشعل چه پرشر سوئیچی مناسب است؟

باید مشخص شود پرشر برای هوا یا گاز، کنترل حداقل یا حداکثر فشار و چه دامنه ای موردنیاز است. مدل‌های تخصصی این کاربرد در بخش «پرشر سوئیچ مشعل» قرار دارند.