پایه رله مشعل

پایه رله مشعل یا Burner Control Wiring Base / Socket قطعه‌ای است که رله کنترل مشعل روی آن نصب می‌شود و ارتباط الکتریکی بین رله و تجهیزات مختلف مشعل را برقرار می‌کند. سیم‌کشی تجهیزاتی مانند موتور مشعل، ترانس جرقه، شیرهای برقی سوخت، سنسور شعله، پرشرسوئیچ هوا و مدارهای فرمان به ترمینال‌های پایه متصل می‌شود و خود رله به‌صورت جداشونده روی پایه قرار می‌گیرد. این ساختار باعث می‌شود هنگام سرویس یا تعویض رله، معمولاً نیازی به باز کردن دوباره تمام سیم‌کشی مشعل نباشد؛ اما در مقابل، پایه باید دقیقاً با خانواده رله و نقشه سیم‌بندی آن سازگار باشد.

پایه رله مشعل چه کاربردی دارد؟

پایه رله رابط بین کنترلر مشعل و تجهیزات الکتریکی مشعل است. بسته به نوع رله، ترمینال‌های پایه می‌توانند برای اتصال تجهیزات مختلفی مانند موارد زیر استفاده شوند:

• برق ورودی رله
• موتور یا فن مشعل
• ترانس جرقه
• شیر برقی گاز یا گازوئیل
• سنسور تشخیص شعله
• پرشرسوئیچ هوا
• سرووموتور یا دمپر
• خروجی آلارم
• نول و ارت

تعداد ترمینال‌ها و کاربرد هر ترمینال در خانواده‌های مختلف رله متفاوت است.

به همین دلیل پایه رله یک سوکت عمومی نیست و شباهت ظاهری یا حتی تعداد یکسان ترمینال‌ها برای انتخاب پایه مناسب کافی نیست.

هنگام انتخاب پایه رله به چه مواردی توجه کنیم؟

مهم‌ترین معیار در انتخاب پایه، کد دقیق رله‌ای است که قرار است روی آن نصب شود.

موارد زیر باید قبل از خرید بررسی شوند:

• برند رله
• مدل کامل رله
• خانواده یا سری رله
• تعداد و آرایش ترمینال‌ها
• نقشه سیم‌بندی
• نوع اتصال رله به پایه
• وجود ترمینال‌های نول و ارت
• ظرفیت جریان ترمینال‌ها
• نوع ورودی کابل یا گلند
• سازگاری مکانیکی رله و پایه

در بعضی خانواده‌ها چندین مدل رله از یک پایه مشترک استفاده می‌کنند، اما در برخی دیگر حتی دو پایه با ظاهر مشابه برای نسخه‌های متفاوت رله طراحی شده‌اند. بنابراین بهترین روش این است که پایه بر اساس کد رله و کد فنی پایه انتخاب شود.

انواع پایه رله مشعل بر اساس برند

پایه‌های مورد استفاده در مشعل‌های موجود در بازار ایران عمدتاً مربوط به رله‌های شکوه، Siemens و خانواده Honeywell / Satronic / Resideo هستند. در رله‌های سایر برندها نیز سوکت‌ها و پایه‌های مخصوص همان خانواده مورد استفاده قرار می‌گیرند.

پایه رله مشعل شکوه

شکوه الکترونیک برای رله‌های کوچک و بزرگ خود از پایه‌های متفاوتی استفاده می‌کند.

پایه رله کوچک شکوه

پایه معمولی شکوه با مدل B501 یک پایه 9 ترمیناله است و برای تعدادی از رله‌های رایج این شرکت استفاده می‌شود.

این پایه با مدلهایی مانند G790، TF701، G811 و G100 سازگار است.

علاوه بر ترمینال‌های اصلی، اتصالات نول و ارت نیز روی پایه در نظر گرفته شده‌اند. حداکثر جریان مجاز هر ترمینال در این مدل 10 آمپر است.

پایه رله بزرگ شکوه

برای کنترلرهای بزرگ‌تر شکوه از پایه بزرگ با تعداد ترمینال بیشتر استفاده می‌شود.

این پایه دارای 20 ترمینال اصلی بوده و برای رله‌های TMG 740 و TMO 720 طراحی شده است.

پایه بزرگ شکوه علاوه بر ترمینال‌های اصلی دارای اتصالات نول و ارت بوده و امکان سیم‌بندی تجهیزات بیشتری مانند مراحل مختلف شیر سوخت، موتور، دمپر و تجهیزات کنترلی را فراهم می‌کند.

جدول پایه‌های رله شکوه

هنگام انتخاب پایه شکوه بهتر است علاوه بر نام رله، شکل اتصال و نسخه دقیق کنترلر نیز بررسی شود.

پایه رله Siemens

زیمنس برای خانواده‌های مختلف Burner Control از چند نوع پایه استفاده می‌کند و شناخت این تفاوت به‌خصوص هنگام خرید رله بدون پایه اهمیت دارد.

پایه Siemens AGK11

خانواده AGK11 یکی از پایه‌های متداول زیمنس برای کنترلرهای کامپکت مشعل است و در خانواده‌هایی مانند LOA، LMO، LME و تعدادی دیگر از کنترلرهای کوچک Siemens مورد استفاده قرار می‌گیرد. خود AGK11 نیز دارای نسخه‌های مختلف است؛ بنابراین عبارت «پایه AGK11» به تنهایی همیشه برای انتخاب کافی نیست و باید پسوند دقیق پایه و مدل رله بررسی شود. برای مثال برخی نسخه‌های خاص AGK11 برای کنترلرهایی با قابلیت Post-purge طراحی شده‌اند و نباید بدون بررسی جایگزین نسخه استاندارد شوند.

پایه Siemens AGM410490550

برای رله‌های بزرگ‌تر صنعتی زیمنس مانند سری LFL1 از پایه متفاوتی استفاده می‌شود. یکی از پایه‌های شناخته‌شده این خانواده AGM410490550 است که برای کنترلرهای سری LFL و برخی خانواده‌های هم‌ساخت زیمنس طراحی شده است. زیمنس پایه AGM14.1 را نیز برای همین خانواده عرضه کرده که تفاوت اصلی آن با AGM410490550 در نوع ورودی و رزوه گلند کابل است.

مقایسه پایه‌های رایج Siemens

در خرید پایه زیمنس باید کد کامل کنترلر و نسخه پایه بررسی شود، زیرا یکسان بودن برند به معنی یکسان بودن پایه نیست.

پایه رله Honeywell، Satronic و Resideo

در رله‌های قدیمی و جدید خانواده Satronic، Honeywell و Resideo نیز چند رله می‌توانند از یک پایه مشترک استفاده کنند. یکی از شناخته‌شده‌ترین آنها پایه S98 با کد 75310 است. این پایه 12 ترمیناله برای مجموعه‌ای از کنترلرهای این خانواده طراحی شده و با بسیاری از رله‌های این برند از جمله TF ،MMI، MMG، DKO، DKW، DKG و DMG سازگار است. به همین دلیل ممکن است در بازار یک پایه با نام‌هایی مانند پایه ساترونیک، پایه هانیول یا پایه Resideo معرفی شود، در حالی که از نظر فنی همان خانواده S98 باشد. این موضوع مشابه رله‌های خود این خانواده است؛ محصولات قدیمی ممکن است با نام Satronic یا Honeywell شناخته شوند، در حالی که همان کدها یا متعلقات امروزه در سبد Resideo نیز دیده می‌شوند.

بنابراین هنگام خرید، کد پایه و لیست رله‌های سازگار از نام تجاری درج‌شده روی بسته‌بندی مهم‌تر است.

پایه رله TF974

رله TF974 یکی از کنترلرهای شناخته‌شده Satronic برای مشعل‌های گازوئیلی است و برای نصب آن نیز از پایه متناسب با همین خانواده استفاده می‌شود. هنگام جایگزینی پایه TF974 بهتر است علاوه بر مدل رله، کد درج‌شده روی پایه قبلی نیز بررسی شود؛ زیرا برخی پایه‌های این خانواده با چندین کنترلر Satronic / Honeywell / Resideo مشترک هستند.

سایر پایه‌های رله مشعل

برندهایی مانند Brahma و سایر تولیدکنندگان تجهیزات کنترل احتراق نیز برای برخی کنترلرهای خود از پایه‌ها و سوکت‌های جداشونده استفاده می‌کنند. برای مثال در محصولات Brahma نیز بسته به خانواده کنترلر، Socket مخصوص همان سری وجود دارد و نمی‌توان صرفاً بر اساس تعداد پایه یا شکل ظاهری، سوکت یک برند را برای رله برند دیگر استفاده کرد. با اضافه شدن پایه‌ها و رله‌های این برندها به سبد فروشگاه، مدل‌های مربوط به آنها نیز به این راهنما اضافه خواهند شد.

آیا می‌توان از پایه مشابه به جای پایه اصلی رله استفاده کرد؟

تنها در صورتی که آرایش ترمینال‌ها، نقشه سیم‌بندی، مشخصات الکتریکی و ساختار مکانیکی کاملاً با مدل اصلی سازگار باشند.

تعداد برابر ترمینال‌ها به تنهایی کافی نیست.

برای مثال ممکن است دو پایه 12 ترمیناله از نظر شکل مشابه باشند، اما ترتیب اتصال موتور، جرقه، شیر سوخت یا سنسور شعله در آنها متفاوت باشد.

استفاده از پایه اشتباه در مدار کنترل مشعل می‌تواند علاوه بر آسیب به رله، عملکرد تجهیزات ایمنی را نیز مختل کند.

چه زمانی پایه رله باید تعویض شود؟

پایه رله معمولاً عمر بالایی دارد، اما عواملی مانند حرارت، جریان بیش از حد، اتصال ضعیف ترمینال‌ها یا رطوبت می‌توانند باعث آسیب آن شوند.

موارد زیر می‌توانند نشانه نیاز به بررسی یا تعویض پایه باشند:

• سوختگی یا تغییر رنگ ترمینال‌ها
• ذوب شدن بخشی از بدنه
• شل شدن اتصال سیم‌ها
• اکسید شدن ترمینال‌ها
• ترک یا شکستگی بدنه
• لق شدن رله روی پایه
• گرم شدن غیرعادی محل اتصال
• قطع و وصل شدن نامنظم یکی از خروجی‌های مشعل

گاهی ایرادی که به‌عنوان خرابی رله شناخته می‌شود در واقع ناشی از اتصال نامناسب یا سوختگی ترمینال پایه است.

به همین دلیل هنگام تعویض رله، وضعیت پایه نیز بهتر است بررسی شود.

نکات نصب و سیم‌بندی پایه رله

پایه رله بخشی از مدار ایمنی مشعل است و سیم‌بندی آن باید مطابق نقشه سازنده انجام شود.

در زمان نصب:

• برق مشعل کاملاً قطع شود.
• شماره ترمینال‌ها با نقشه رله تطبیق داده شود.
• نول و فاز جابه‌جا نشوند.
• اتصال ارت به‌درستی برقرار شود.
• سرسیم مناسب برای کابل‌ها استفاده شود.
• پیچ ترمینال‌ها کاملاً محکم شوند.
• آثار سوختگی یا خوردگی روی پایه بررسی شود.
• سیم‌های فرسوده یا آسیب‌دیده تعویض شوند.
• پس از نصب، عملکرد کامل و قطع ایمنی مشعل آزمایش شود.

تعویض رله بدون بررسی سیم‌بندی پایه، به‌خصوص در رله‌های قدیمی یا مشعل‌هایی که قبلاً تغییر سیم‌بندی داده‌اند، توصیه نمی‌شود.

قیمت و خرید پایه رله مشعل

قیمت پایه رله به برند، مدل، تعداد ترمینال‌ها، نوع رله سازگار و داخلی یا وارداتی بودن آن بستگی دارد.

در بالای همین صفحه می‌توانید پایه‌های موجود برای رله‌های شکوه، Satronic، Honeywell و سایر مدل‌ها را مشاهده کرده و قیمت و موجودی آنها را بررسی کنید.

برای انتخاب صحیح پایه بهتر است هنگام سفارش یکی از اطلاعات زیر در دسترس باشد:

• کد کامل رله
• کد درج‌شده روی پایه قبلی
• تصویر رله
• تصویر پایه و ترمینال‌ها
• برند و مدل مشعل

سوالات متداول درباره پایه رله مشعل

آیا هر رله مشعل پایه مخصوص دارد؟

الزاماً هر مدل یک پایه اختصاصی ندارد. در بسیاری از خانواده‌ها چند مدل رله از یک پایه مشترک استفاده می‌کنند، اما باید سازگاری آنها توسط سازنده تأیید شده باشد.

آیا پایه رله همراه خود رله فروخته می‌شود؟

همیشه خیر. بسیاری از رله‌های مشعل، به‌خصوص مدل‌های Siemens و کنترلرهای صنعتی، بدون پایه عرضه می‌شوند و پایه باید جداگانه تهیه شود.

آیا پایه LFL1 زیمنس برای تمام مدل‌های این سری یکسان است؟

مدل‌های متداول LFL1 از پایه خانواده AGM مانند AGM410490550 استفاده می‌کنند، اما هنگام خرید باید کد دقیق پایه و نسخه رله بررسی شود.

پایه AGK11 برای چه رله‌هایی استفاده می‌شود؟

AGK11 یک خانواده پایه زیمنس است که برای تعدادی از کنترلرهای کامپکت مانند LOA، LMO و LME استفاده می‌شود. خود AGK11 دارای نسخه‌های مختلف است و باید با مدل دقیق رله تطبیق داده شود.

آیا پایه Satronic و Honeywell با Resideo متفاوت است؟

در بسیاری از مدل‌های قدیمی Satronic/Honeywell، پایه‌ها و کدهای فنی در محصولات Resideo نیز ادامه پیدا کرده‌اند. بنابراین بهتر است به جای نام برند، کد پایه و فهرست رله‌های سازگار بررسی شود.

آیا سوختگی پایه می‌تواند باعث خطای رله شود؟

بله. اتصال ضعیف، سوختگی، اکسید شدن یا شل شدن ترمینال پایه می‌تواند باعث قطع و وصل شدن تغذیه یا خروجی‌های رله و ایجاد خطای مشعل شود.

آیا می‌توان پایه رله را بدون تعویض سیم‌ها عوض کرد؟

سیم‌ها باید ترمینال به ترمینال و مطابق نقشه مدل جدید منتقل شوند. حتی در پایه‌های مشابه نیز نباید بدون بررسی شماره و وظیفه هر ترمینال سیم‌بندی انجام شود.